Slimme, ambitieuze ambtenaren zijn hele fijne collega’s. Ze zijn creatief, sociaal en gedreven om iets goeds te doen voor de samenleving. Ze willen zinvol werk doen, mooie resultaten bereiken.

Supercollega’s dus, met wie je graag wil werken.

De arbeidsmarkt is enorm in beweging, ook bij de overheid. Medewerkers die soms al 20 jaar ergens werken vertrekken ineens. Door al deze bewegingen gaat er veel tijd zitten in de werving van nieuw personeel. Het blijkt vervolgens ook nog eens lastig om nieuwe medewerkers vast te houden. Waardoor er opnieuw geworven moet worden. Een lastig te doorbreken spiraal.

Het spreekt voor zich dat het behouden van goed personeel topprioriteit moet zijn en blijven. Het behouden van wat je hebt kost immers veel minder tijd, geld en energie dan steeds weer nieuwe collega’s aannemen, inwerken en opleiden. Wat je door de voordeur binnenhaalt wil je niet door de achterdeur weer kwijtraken.

De belangrijkste oorzaken van vertrek lees je in dit artikel. Het geeft daarmee ook een mooi overzicht van knoppen waaraan gedraaid kan worden.

Nieuw in het rijtje is het hybride werken. Lees hieronder wat dat met (nieuwe) medewerkers doet.

De cijfers

Kort geleden presenteerde het A+O Fonds gemeenten de jaarlijkse personeelsmonitor. Belangrijke conclusies zijn:

  • 1 op de 5 vacatures is moeilijk vervulbaar, de dienstverlening staat daardoor onder druk.
  • Het blijven investeren in toekomstig personeelsbeleid zijn grote uitdagingen voor gemeenten.
  • Ziekteverzuim is gestegen en langdurig verzuim neemt toe.
  • Als oorzaak worden genoemd: werkdruk, stress en fysieke aandoeningen.

Collega’s, ook die al jarenlang voor de organisatie werken, vertrekken ineens. Overal zijn vacatures, die soms erg lastig ingevuld kunnen worden. Ook zonder de cijfers is het allang duidelijk. De arbeidsmarkt, ook bij de overheid, is een grote uitdaging. Hoewel beweging in een loopbaan voor professionals op zich gezond is: continuïteit is voor organisaties van levensbelang.

Waarom vertrekken slimme, ambitieuze ambtenaren, of vallen ze uit?

Hoe komt het dat slimme ambitieuze mensen, ondanks goede motivatie, in hun baan bij de overheid niet (meer) vinden wat ze zoeken? Waarom zijn ze niet tevreden, of presteren ze veel minder dan ze zouden kunnen?

Wat zijn de belangrijkste redenen om hun heil elders te zoeken?

Vanuit ons trainings- en adviesbureau, De Succesvolle Ambtenaar, werken wij met ambtelijke professionals door het hele land. Naast ons eigen onderzoek en wat wij horen tijdens trainingen en intervisies, hebben we deze keer ook aan onze volgers gevraagd waarom zij (overwegen) te vertrekken.

Dat levert het volgende beeld op:

1. Onvoldoende resultaten

Projecten bij de overheid zijn vaak groot en ze duren lang. En juist bij een project waar iemand jaren aan werkt kunnen de resultaten uiteindelijk tegenvallen. Resultaten geven energie en het gevoel dat je werk nuttig is, zin heeft. Niemand wil een bullshitbaan.

2. Hybride werken, collega’s die veel thuis werken

Thuiswerken is heel normaal geworden bij overheidsorganisaties. Het heeft dan ook veel voordelen. De keerzijde is: het is voor (nieuwe) medewerkers heel lastig om collega’s te leren kennen. Ze hebben vaak geen idee wie waarover gaat. Ook missen ze een stuk gezelligheid en het duurt lang voordat ze zich een beetje thuis voelen. Organisaties willen hun vingers niet branden aan strakke regels m.b.t. werken op kantoor, vanwege de weerstand die dit oproept.
Als medewerkers te lang onvoldoende binding voelen met de organisatie gaan ze snel weer weg.

3. Veel te veel e-mails en overleggen

E-mail is een handig communicatiemiddel, en (teams-)overleggen zijn belangrijk. Voor veel ambtenaren is de hoeveelheid mail en overleggen inmiddels echter veel te groot geworden. Een agenda vol overleggen (rug aan rug) en na elk overleg weer een volle inbox, daar is niet tegenaan te werken.

Hybride werken wakkert dit nog verder aan.

4. Werk-privé balans/werkdruk

Als na een dag werken taken zijn blijven liggen gaan ambitieuze ambtenaren regelmatig ’s avonds of in het weekend door. Juist de ingewikkelde taken blijven overdag vaak liggen. Als dit vaak gebeurt komen gezinsleven en hobby’s in de knel.

5. Te hoge ambities/verwachtingen vanuit het college

De politiek staat onder druk, door hoge verwachtingen vanuit de samenleving en grillige kiezers. Veel bestuurders ervaren tijdsdruk en haast en dit wordt doorgegeven aan de organisatie.
Een duurzaamheidsadviseur zegt het zo: “Chaos, te veel ambities, te weinig sturing en realiteitszin”.

6. Er is teveel gebeurd in de organisatie

Overheden zijn de laatste jaren keer op keer gereorganiseerd. Inclusief ambtelijke fusies, op afstand plaatsingen en verhuizingen. Dit verleden wis je niet zomaar uit. Een belangrijk aandachtspunt is de snelle wisseling van leidinggevenden, professionals merken dat daardoor afspraken steeds opnieuw gemaakt moeten worden en ze missen duidelijkheid en kaders.
Adviseur in het sociaal domein: “De rol die ik heb is niet meer hetzelfde als destijds en dit werd ook niet duidelijk gecommuniceerd door de organisatie. Daarom moet ik zelf het heft in handen nemen en op zoek gaan naar mijn eigen geluk.”

7. Te weinig uitdaging of doorgroeimogelijkheden

Slimme, ambitieuze ambtenaren willen uitgedaagd worden, regelmatig wat nieuws doen. Als er teveel routine in het werk komt raken ze verveeld, ze ervaren sleur. De vraag is alleen: moeten ze dan echt van baan wisselen? Of is het mogelijk om de eigen baan verder te ontwikkelen?

8. Onvoldoende erkenning en waardering

Ook al vragen ze er niet om, ook de slimme, ambitieuze ambtenaar heeft waardering nodig. Al is het maar om te weten of hij/zij nog met de goede dingen bezig is. De span of control is tegenwoordig echter vaak zo groot, dat ze hun leidinggevende nauwelijks spreken, laat staan dat er regelmatig waardering komt.

Slimme, ambitieuze ambtenaren klagen niet, vallen hun leidinggevenden niet graag lastig als het even niet zo lekker gaat. Het lijkt daarom heel lang prima te gaan met deze medewerkers. Erkenning en waardering zijn menselijke basisbehoeften, daar wordt iedereen beter van.
Programmamanager Economie: “Na 20 jaar nog nooit een salarisverhoging gehad. Toen ik dit wilde bespreken was er ineens van alles fout aan mij (????)”

9. Versnippering, steeds wisselende prioriteiten

Slimme ambitieuze ambtenaren zijn heel zelfstandig en werken hard richting zinvolle oplossingen. Ze willen dingen afmaken. Wat ze nodig hebben zijn duidelijke prioriteiten, die langere tijd hetzelfde blijven. Niks is zo frustrerend als de eindstreep niet halen, omdat er ineens weer iets anders heel belangrijk is (en de week erna wéér iets anders).
Opdrachten komen steeds meer van alle kanten op professionals af. Wie maakt dan de keuzes en bepaalt de prioriteiten? Er is behoefte aan duidelijkheid.

Het vuur dooft

Ondanks gedrevenheid en de passie om zinvol werk te doen haken slimme ambitieuze ambtenaren af, doordat er te weinig resultaten geboekt worden en er te weinig waardering en beloning komt.

Hoe behoud je talentvolle medewerkers?

De slimme ambitieuze ambtenaar komt binnen met gedrevenheid en passie voor de samenleving. Hij/zij zet zich met hart en ziel in voor de publieke zaak, vanuit een intrinsieke motivatie. De overheid heeft goud in handen in een tijd dat steeds meer mensen gaan voor zinvol werk, omdat alleen werken voor geld te weinig voldoening geeft.

Dit hebben slimme ambitieuze medewerkers nodig:

  • uitdaging en groei
  • betrokkenheid van anderen, erbij horen
  • waardering en een eerlijke beloning
  • zichtbare resultaten
  • steun en duidelijkheid vanuit management en bestuur

Uitdagingen, blijven groeien

De rode draad die wij zien is: het werk is veel te complex gemaakt. Opdrachten, verwachtingen, processen, maar ook inhoud. Er is zoveel ingewikkeldheid in gekomen. De grote uitdaging is om deze kluwen te ontwarren. Dat geeft duidelijkheid en concreetheid. Hierdoor kan er veel beter gefocust worden en resultaten worden sneller en makkelijker gehaald.

Daar ligt een taak voor het management en bestuur, maar zeker ook voor de professionals zelf. De tijd dat alles van boven wordt bedacht en aangestuurd ligt definitief achter ons.

Ambtelijke professionals vinden de vrijheid die ze in hun werk ervaren vaak een grote plus. Deze vrijheid geeft plezier, maar brengt ook verantwoordelijkheden met zich mee. Van alle kanten.

Tot slot: Om te bewegen en verder te komen in hun loopbaan is het vaak helemaal niet nodig om van baan te wisselen. Er zijn mogelijkheden genoeg om hun baan te pimpen, waarmee de continuïteit voor de organisatie geborgd is. Dit vraagt om creativiteit bij zowel de medewerker als de werkgever.

“Ik ben nu, binnen mijn eigen organisatie, iets gaan doen wat ik in gedachten had toen ik lang geleden ging studeren. Het voelt als m’n droombaan. En mijn oude kantoor wat me tegen begon te staan voelt nu totaal anders aan. Meer als een vertrouwde plek waar ik af en toe even binnen ren en niet meer hele dagen achter mijn computer zit. Nu heb ik het heel erg naar mijn zin en krijg erg veel energie van mijn werk. “

Wil jij je verder ontwikkelen in jouw baan, meer voor elkaar krijgen, met ontspanning en gemak? Liefst zonder van baan te wisselen?

Op 8 en 10 november kun je gratis meedoen aan de online masterclass “Ambtelijk Meesterschap; in 7 stappen naar meer Impact met Plezier en Gemak.” Daar leer je meteen hoe je je werk kunt versimpelen.

Schrijf je in via deze link https://caseon.webinargeek.com/ambtelijk-meesterschap-krijg-meer-impact-met-plezier-en-gemak

Op een stralende overheid,

Ester